ادبیات عرب

بحث و تتبع در کتب ادبیات عرب

ادبیات عرب

بحث و تتبع در کتب ادبیات عرب

۸ مطلب با موضوع «قرآن» ثبت شده است

لطیفه ادبی خواندنی از قرآن کریم

ادبیات عربی | دوشنبه, ۲۹ خرداد ۱۳۹۶، ۰۳:۲۴ ب.ظ | ۰ نظر

علّامه حاج میرزا ابو الحسن شعرانى رضوان الله تعالى علیه در تعلیقه ‏اى بر ترجمه نفس المهموم فرموده است:


و من بنده مترجم این کتاب را با ملحدى اتفاق بحثى افتاد که ذکر آن فائدت بسیار دارد.
(ملحد) گفت: در قرآن است که‏ عَلَیْها تِسْعَةَ عَشَرَ (المدثر- 31)، (نوزده نگاهبان بر جهنّم گماشته‏ اند)، این عدد براى چیست؟

گفتم: عدد را گاه براى مبالغت آورند و غرض بخصوص آن عدد نیست.
چنان‏که فرمود: إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِینَ مَرَّةً فَلَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‏ (التوبة- 80)، اگر هفتاد بار استغفار کنى براى ایشان خدا آنان را نیامرزد.
و در محاورات گوییم: ده بار ترا دعوت کردم به خانه من نیامدى. صد بار ترا نصیحت کردم نشنیدى.

گفت: نوزده عدد اندک است و مبالغه را نشاید.

گفتم: مبالغت در هر جا به تناسب محل است، بر در زندان دو پاسبان بس است هرچند هزار کس به درون باشند، پس نوزده در اینجا مبالغه را کافى است.

گفت: گیرم که چنین است نوزده چرا اختیار افتاد، ده چرا نگفت؟

گفتم بزرگتر عددى که ممکن بود در سیاق آیت‏ها آورده شود آورد، زیادتى مبالغت را که فواصل همه "راء" است‏ "إِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ، فَقُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ، ثُمَّ قُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ، ثُمَّ نَظَرَ، ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ" و همچنین تا "لوّاحة للبشر، علیها تسعة عشر" (که در آخر همه آیات حرف "راء" است).

و در اینجا از عشر تا تسعة عشر هریک را مى‏ فرمود مناسب بود، و "تسعة عشر" (نوزده) بزرگ تر عدد مناسب بود، آن اختیار افتاد.

چون این بشنید سخت شگفت آمدش و گفت: بسیار در آیات قرآن تفکّر مى ‏کنید.

گفتم: قرآن براى همین آمد که تفکر کنند در آن، قوله تعالى: أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‏ قُلُوبٍ أَقْفالُها.

  • ۱۸۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    خدا فقط از علما میترسد!

    ادبیات عربی | چهارشنبه, ۳۰ تیر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۰ ب.ظ | ۴ نظر
    با مطالعه این مطلب خواهید دید که در زبان عربی، گاهی با تغییر یک اعراب، معنا به کلی دگرگون می شود و حتی ممکن است موجب معنایی غلط و ناروا شود.
    شما را دعوت به خواندن می کنیم:

    در آیه 28 سوره فاطر آمده است:

    "إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ"

    معنای این آیه شریفه بدین گونه است:

    "از میان بندگان او، تنها علماء از خداوند می ترسند.

    اما در این آیه روایت عجیبی هم وارد شده است، که معنای آیه را به کلی دگرگون می کند:

    قرائت مشهور این آیه به نصب "الله" و رفع "العلماء" است که معنای آن را خواندید. اما در یک قرائت دیگر، کلمه "الله" به رفع و کلمه "العلماء" به نصب خوانده شده است (بر خلاف قرائت مشهور، همانطور که می بینید).

    بر این اساس، معنای آیه به کلی دگرگون می شود:

    "از میان بندگان او، خداوند فقط از علماء می ترسد" (العیاذ بالله).

    بسیاری از کسانی که این قرائت را ذکر کردند آن را شاذّ و حتی بی اساس ذکر کرده اند.

    بررسی این روایت:

    • این روایت در برخی کتب از جمله کتاب کشاف زمخشری ذکر شده است. (1)
    • سیوطی این روایت را در مثال نقل توسط افراد غیر ثقه ذکر کرده و آن را ضعیف شمرده است. (2)
    • ابوحیان در تفسیر بحر المحیط آن را از قرائات شواذّ می شمارد. (3)
    • ثعلبی در کتاب الکشف و البیان، این قرائت را به ابوحنیفه نسبت داده است. (4)
    • در تفسیر بیضاوی آمده است: اگر فرضا این روایت را قبول کنیم، باید معنا را تاویل کنیم تا صحیح باشد. به این صورت که خشیت خداوند، استعاره برای تعظیم است زیرا چیزی که عظیم است مورد خشیت واقع می شود. اصل عبارت این چنین است: "توجیه هذه القراءة لو ثبتت: على أن الخشیة مستعارة للتعظیم فإن المعظم یکون مهیبا" (5)
  • ۷۵۷ نمایش
    • ادبیات عربی

    تجزیه و ترکیب (2)

    ادبیات عربی | جمعه, ۱۳ تیر ۱۳۹۳، ۰۶:۲۳ ق.ظ | ۱ نظر

    در این پست نیز مانند پست قبلی همین موضوع در مورد آیه شریفه بسم الله الرحمن الرحیم صحبت می کنیم.

    برای مطالعه به ادامه مطلب مراجعه کنید.



                   

  • ۲۵۹۱ نمایش
    • ادبیات عربی

    صیغ مشکله

    ادبیات عربی | جمعه, ۱۳ تیر ۱۳۹۳، ۰۶:۲۰ ق.ظ | ۳ نظر
    در این بخش قصد داریم که به بیان تجزیه صیغه های مشکل صرفی بپردازیم تا دانش پژوهان را کمکی باشد در راستای فهم زبان عربی که زبان قرآن مبین و روایات می باشد.

                                      
    در این قسمت می خواهیم به تجزیه صیغه(آدجّ)بپردازیم.
                                                 به نظر شما تجزیه این صیغه چیست؟
  • ۲۵۳۴ نمایش
    • ادبیات عربی

    تجزیه و ترکیب (1)

    ادبیات عربی | جمعه, ۱۳ تیر ۱۳۹۳، ۰۶:۰۷ ق.ظ | ۲ نظر

    در روایت نبوی آمده است که :(کل امر ذی بال لم یبدا ببسم الله فهو ابتر) فلذا ما نیز برای تاسی به حدیث رسول الله برنامه خود را مبنی بر تجزیه و ترکیب آیات قرآن کریم را با آیه شریفه بسم الله الرحمن الرحیم شروع می کنیم باشد که این امر نیکو فرجام باشد

    برای مطالعه نکات ادبی پیرامون آیه به ادامه مطلب مراجعه کنید

                       

  • ۶۴۴۴ نمایش
    • ادبیات عربی

    تجزیه و ترکیب قرآن

    ادبیات عربی | جمعه, ۱۳ تیر ۱۳۹۳، ۰۴:۲۶ ق.ظ | ۶ نظر
    ادبیات عرب مانند دیگر علومی که در حوزه خوانده می شود در راستای نیل به فهم معانی قرآن و کلمات معصومین علیهم السلام می باشد که همه علوم باید اینچنین باشد
    فلذا ادبیات عرب را که یاد می گیریم باید قواعد و نکته های آن را در آیات و روایات پیاده کنیم.
    وبلاگ ادبیات عرب در راستای تحقق این هدف مهم قصد دارد که از این به بعد هروز به بیان یک آیه از آیات قرآن بپردازد و پیرامون آن به بحث های مختلف ادبیاتی بپردازد مانند:لغت و صرف و نحو و ....


                                                        
    انشاءالله که این برنامه مورد استفاده دوستان قرار گیرد.
  • ۲۷۸۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    حکم شیعه صحیح است یا حنفیه؟

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۳، ۰۹:۳۹ ق.ظ | ۴ نظر

    یکی از احکام مبتلا به احکام ذبح می باشد که فقهاء شیعه از جمله شرایط ذبح صحیح را بردن نام خدا هنگام ذبح می دانند بخلاف ابو حنیفه که بردن نام خدا را شرم حلیت نمی داند بلکه طبق نظر ایشان اگر کسی نام خدا را نبرد یاز هم صحیح است در این مرود استدلالی هم آورده اند که آن را بیان می کنیم و از نحویون شیعه می خواهیم که از مذهب خود دفاع کنند و استدلال آنها را رد کنند:                                        

  • ۶۳۷ نمایش
    • ادبیات عربی

    11 تریلیون وجه اعرابی برای 5 آیه!

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۱ اسفند ۱۳۹۲، ۰۳:۰۹ ب.ظ | ۰ نظر

    11 تریلیون وجه اعرابی برای 5 آیه اول سوره بقره در تفسیر ارزشمند بیان السعاده مرحوم گنابادی:

    منبع: تفسیر بیان السعادة فى مقامات العبادة جلد1، صفحه 39    


    فی الوجوه المحتملة فی اعراب فواتح السور و عدم اعرابها:

  • ۱۵۴۸ نمایش
    • ادبیات عربی