ادبیات عرب

بحث و تتبع در ادبیات عرب

ادبیات عرب

بحث و تتبع در ادبیات عرب

لطیفه ادبی خواندنی از قرآن کریم

ادبیات عربی | دوشنبه, ۲۹ خرداد ۱۳۹۶، ۰۳:۲۴ ب.ظ | ۰ نظر

علّامه حاج میرزا ابو الحسن شعرانى رضوان الله تعالى علیه در تعلیقه ‏اى بر ترجمه نفس المهموم فرموده است:


و من بنده مترجم این کتاب را با ملحدى اتفاق بحثى افتاد که ذکر آن فائدت بسیار دارد.
(ملحد) گفت: در قرآن است که‏ عَلَیْها تِسْعَةَ عَشَرَ (المدثر- 31)، (نوزده نگاهبان بر جهنّم گماشته‏ اند)، این عدد براى چیست؟

گفتم: عدد را گاه براى مبالغت آورند و غرض بخصوص آن عدد نیست.
چنان‏که فرمود: إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِینَ مَرَّةً فَلَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‏ (التوبة- 80)، اگر هفتاد بار استغفار کنى براى ایشان خدا آنان را نیامرزد.
و در محاورات گوییم: ده بار ترا دعوت کردم به خانه من نیامدى. صد بار ترا نصیحت کردم نشنیدى.

گفت: نوزده عدد اندک است و مبالغه را نشاید.

گفتم: مبالغت در هر جا به تناسب محل است، بر در زندان دو پاسبان بس است هرچند هزار کس به درون باشند، پس نوزده در اینجا مبالغه را کافى است.

گفت: گیرم که چنین است نوزده چرا اختیار افتاد، ده چرا نگفت؟

گفتم بزرگتر عددى که ممکن بود در سیاق آیت‏ها آورده شود آورد، زیادتى مبالغت را که فواصل همه "راء" است‏ "إِنَّهُ فَکَّرَ وَ قَدَّرَ، فَقُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ، ثُمَّ قُتِلَ کَیْفَ قَدَّرَ، ثُمَّ نَظَرَ، ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَرَ" و همچنین تا "لوّاحة للبشر، علیها تسعة عشر" (که در آخر همه آیات حرف "راء" است).

و در اینجا از عشر تا تسعة عشر هریک را مى‏ فرمود مناسب بود، و "تسعة عشر" (نوزده) بزرگ تر عدد مناسب بود، آن اختیار افتاد.

چون این بشنید سخت شگفت آمدش و گفت: بسیار در آیات قرآن تفکّر مى ‏کنید.

گفتم: قرآن براى همین آمد که تفکر کنند در آن، قوله تعالى: أَفَلا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى‏ قُلُوبٍ أَقْفالُها.

  • ۴۹۶ بازدید
    • ادبیات عربی

    دانلود شرح صوتی الفیه ابن مالک

    ادبیات عربی | سه شنبه, ۱۳ مهر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۱ ق.ظ | ۶ نظر

     معرفی برنامه رادیویی "هزار پنجره"، شرح صوتی الفیه:

    🔸برنامه "هزارپنجره" که "شرح قرآنی بر الفیه ابن مالک" است، به بررسی مباحث کتاب الفیه، با نظر به آیات قرآن می پردازد.

    🔸هدف از این برنامه نگاهی به صرف و نحو زبان عربی با توجه به آیات قرآنی و با محوریت الفیه است.

    🔸این برنامه توسط گروه اندیشه و فرهنگ قرآنی رادیو قرآن در سال 1390 پخش شده است.

    🔸این برنامه بی بدیل، در 134 جلسه از ابتدای کتاب الفیه تا بحث "فاعل" را مورد بحث و آموزش قرار داده است.

    🔸فایل زیپ تمام جلسات در کانال تلگرام ادبیات عرب قرار داده شده است.


    🔹میتوانید از آدرس زیر به صورت تک تک نیز، فایلها را دریافت کنید:

    http://radioquran.ir/?part=menu&inc=menu&id=2250

    🔹همچنین هر روز یک قسمت از این برنامه، در کانال ادبیات عرب قرار خواهد گرفت، این برنامه را از دست ندهید...

  • ۱۸۰۶ بازدید
    • ادبیات عربی

    چرا کنیه امام حسین "ابا عبدالله" است؟

    ادبیات عربی | يكشنبه, ۱۱ مهر ۱۳۹۵، ۰۹:۱۷ ب.ظ | ۱ نظر

    💠 چرا به امام حسین "ابا عبدالله" می گویند؟


    🔸در تعریف کنیه آمده است:

    الکنیة: وهی ما صدر ب"أب أو أم وقیل: أو إبن او بنت" و العرب یقصد بها التعظیم. 

    (النهجة المرضیة، ج١، ص٨٠).


    🔸در زبان عرب معمولا جهت احترام و تعطیم، اشخاص را (اعم از مردان وزنان) به کنیه می خوانند.


    🔸ملاک نامگذاری کنیه، نام پدر یا فرزند شخص می باشد، مثلا به شخصی که نام پدرش علی بود؛ ابن علی، و به کسی که نام فرزندش عبد الله بود ،ابو عبد الله میگفتند.


    🔹حال سوال این است:


    🔸در میان فرزندان امام حسین علیه السلام فرزندی به نام عبد الله به چشم نمی خورد، پس چرا کنیه حضرت، "اباعبدالله" است؟


    🔹پاسخ:


    درباره کنیه «اباعبدالله» برای امام حسین (ع)، سه نکته قابل ذکر است:


    🔸1. عرب در بدو تولد برای نوزدان خود علاوه بر اسم ، کنیه ای نیز تعیین می کردند ، کنیه حسین بن علی از خردسالی «ابوعبدالله» معین شد.

    (بحارالانوار، ج44، ص 251). 


    کما اینکه امام رضا به فرزندش امام جواد، کنیه "ابا جعفر" را اعطاء کردند.


    🔸2. امام حسین (ع) فرزندی به نام عبدالله داشت که در کربلا به شهادت رسید. گویا عبدالله در کربلا به دنیا آمد و مادرش رباب بود. احتمالا او غیر از علی اصغر است.

    (تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 181؛ ابن صباغ، الفصول المهمه، ج 2، ص 851).


    همچنین در کتاب شریف إقبال الأعمال (ج2، ص574) زیارتی آمده است که ابتدا آن چنین است؛

    "السلام علی عبدالله بن الحسین الطفل الرضیع المرمی الصریع..."


    🔸3. در وجه کنیه حضرت امام حسین فرموده اند که بقای دین و عبادت هر عبدی مرهون قیام و شهادت ایشان است، لذا ایشان را پدر عباد الله (ابا عبدالله) می خوانند.

  • ۷۱۵ بازدید
    • ادبیات عربی

    معرفی سایت های مخصوص دانلود کتاب

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۱۴ مرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۰۹ ب.ظ | ۳ نظر
    قصد داریم پنج سایت بزرگ را به شما معرفی کنیم که از طریق این سایت ها می توانید به میلیون ها کتاب، در علوم ادبیات عرب و سایر علوم از جمله فقه، فلسفه، ریاضی، نجوم، تفسیر، طب و... دسترسی پیدا کنید و به راحتی آنها را دانلود نمایید.

    این سایت ها برای اولین بار توسط سایت ادبیات عرب معرفی می شوند.

    با ما همراه باشید:

    1. سایت "جامع المخطوطات الاسلامیه":
  • ۲۸۴۲ بازدید
    • ادبیات عربی

    خدا فقط از علما میترسد!

    ادبیات عربی | چهارشنبه, ۳۰ تیر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۰ ب.ظ | ۴ نظر
    با مطالعه این مطلب خواهید دید که در زبان عربی، گاهی با تغییر یک اعراب، معنا به کلی دگرگون می شود و حتی ممکن است موجب معنایی غلط و ناروا شود.
    شما را دعوت به خواندن می کنیم:

    در آیه 28 سوره فاطر آمده است:

    "إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ"

    معنای این آیه شریفه بدین گونه است:

    "از میان بندگان او، تنها علماء از خداوند می ترسند.

    اما در این آیه روایت عجیبی هم وارد شده است، که معنای آیه را به کلی دگرگون می کند:

    قرائت مشهور این آیه به نصب "الله" و رفع "العلماء" است که معنای آن را خواندید. اما در یک قرائت دیگر، کلمه "الله" به رفع و کلمه "العلماء" به نصب خوانده شده است (بر خلاف قرائت مشهور، همانطور که می بینید).

    بر این اساس، معنای آیه به کلی دگرگون می شود:

    "از میان بندگان او، خداوند فقط از علماء می ترسد" (العیاذ بالله).

    بسیاری از کسانی که این قرائت را ذکر کردند آن را شاذّ و حتی بی اساس ذکر کرده اند.

    بررسی این روایت:

    • این روایت در برخی کتب از جمله کتاب کشاف زمخشری ذکر شده است. (1)
    • سیوطی این روایت را در مثال نقل توسط افراد غیر ثقه ذکر کرده و آن را ضعیف شمرده است. (2)
    • ابوحیان در تفسیر بحر المحیط آن را از قرائات شواذّ می شمارد. (3)
    • ثعلبی در کتاب الکشف و البیان، این قرائت را به ابوحنیفه نسبت داده است. (4)
    • در تفسیر بیضاوی آمده است: اگر فرضا این روایت را قبول کنیم، باید معنا را تاویل کنیم تا صحیح باشد. به این صورت که خشیت خداوند، استعاره برای تعظیم است زیرا چیزی که عظیم است مورد خشیت واقع می شود. اصل عبارت این چنین است: "توجیه هذه القراءة لو ثبتت: على أن الخشیة مستعارة للتعظیم فإن المعظم یکون مهیبا" (5)
  • ۱۰۳۴ بازدید
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح ابن عقیل

    ادبیات عربی | جمعه, ۲۸ خرداد ۱۳۹۵، ۱۱:۱۲ ب.ظ | ۲ نظر

    "شرح ابن عقیل" از شروح معروف بر کتاب الفیه است که سالها است در حوزه علمیه تدریس می شود. گرچه شرح ابن عقیل نسبت به شرح سیوطی ذقت بسیار کمتری دارد، اما از آن جهت که برخی دوستان تقاضای فایل این کتاب را داشتند، این کتاب را با چاپی عالی در وبلاگ قرار داده ایم.

    جالب است بدانید که ظاهرا مطالب این کتاب خیلی به مذاق جناب سیوطی خوش نیامده و لذا کتابی با نام عجیب "السیف الصقیل علی عنق ابن عقیل" = (شمشیر جلا داده شده بر گردن ابن عقیل) نوشته است.

    در ادامه مطلب میتوانید فایل pdf شرح ابن عقیل بر الفیه را دانلود نمایید.

  • ۳۱۶۲ بازدید
    • ادبیات عربی

    حذف کتاب

    ادبیات عربی | شنبه, ۱۵ خرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۲۱ ب.ظ | ۱ نظر

    کتاب الطریقه النقیه شرح فارسی النهجه المرضیه به دلیل حق نشر ناشر، از وبلاگ حذف شد.

  • ۷۶۹ بازدید
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح رضی بر شافیه ابن حاجب

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۶ ارديبهشت ۱۳۹۵، ۰۲:۵۵ ب.ظ | ۰ نظر

    شرح الرضی" شرحی بسیار دقیق و متقن از جناب شیخ رضی الدین محمد بن حسن استر آبادی بر کتاب صرفی شافیه است. کتاب "شافیه" نوشته جناب ابن حاجب است که شروح زیادی بر آن نوشته شده است، اما شرح جناب "رضی" بر آن به گفته بسیاری از محققین، بهترین و سنگین ترین شرح بر این کتاب است.

    می توانید این کتاب را با چاپ نفیس دارالکتب العلمیه در چهار جلد با فرمت pdf دانلود کنید:


    دانلود شرح رضی بر شافیه:

    جلد 1

    جلد 2

    جلد 3

  • ۲۹۶۹ بازدید
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح رضی بر کافیه ابن حاجب

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۱۲ فروردين ۱۳۹۵، ۱۲:۱۴ ب.ظ | ۱ نظر

    شرح الرضی" شرحی بسیار دقیق و متقن از جناب شیخ رضی الدین محمد بن حسن استر آبادی بر کتاب نحوی کافیه است. کتاب "کافیه" نوشته جناب ابن حاجب است که شروح زیادی بر آن نوشته شده است، اما شرح جناب "رضی" بر آن به گفته بسیاری از محققین، بهترین و سنگین ترین شرح بر این کتاب است.

    می توانید این کتاب را با چاپ نفیس در چهار جلد با فرمت pdf دانلود کنید:

    دانلود شرح رضی بر کافیه:

  • ۲۹۰۳ بازدید
    • ادبیات عربی

    معرفی جناب سیوطی

    ادبیات عربی | شنبه, ۳ بهمن ۱۳۹۴، ۰۷:۵۰ ب.ظ | ۰ نظر

    معرفی جناب سیوطی:

    حافظ جلال الدین عبد الرحمن بن ابی بکر سیوطی از عالمان مسلمان و مؤلف آثار بسیار در حدیث و تاریخ و علوم دیگر است.

    وی به سال 849 در اسیوط مصر متولد شد و از کودکی به آموختن قرآن و حدیث روی آورد.
    در سال 866 و در حالی که 17 ساله بود اولین اثر خود را با نام "شرح تصریف" تالیف کرد.

    او در پی تحصیل علم به مناطق زیادی مانند شام، حجاز، یمن، هند و مغرب سفر کرد و با بزرگان و استادان زیادی حشر و نشر داشت.

    سیوطی که شهرت زیادی در میان عالمان شیعه و سنی دارد، در موضوعات تفسیر، حدیث، فقه، ادبیات، قرائت، تاریخ و حتی طب مهارت داشت و در باره آنها کتاب نوشت.

    🔸مذهب سیوطی:

    معروف و مشهور است که او از علمای سنی شافعی بوده است. اما به تصریح چندی از علمای بزرگ، او در اواخر عمر خود مستبصر شده و به مذهب حقه شیعه گردیده است.

    🔹علامه طهرانی در پاورقی صفحه 437 روح مجرد، به طور کامل در این باره توضیح داده است:

    "مرحوم محدّث نورى ملّا جلال الدّین سیوطى را از متعصّبین شمرده است، ولی باید گفت که:

    اوّلًا سیوطى از متعصّبین نیست بلکه از منصفین است، و تفسیر «الدّرّ المنثور» و سائر کتب وى از ولاء أهل بیت سرشار است؛ غایة الامر مردى است سنّى شافعى؛
    وی در آخر عمر چون براى وى ثابت شد که حق با علىّ بن أبى طالب علیهما السّلام بوده است از مذهب شافعى به مذهب أهل بیت عدول کرد.

    مرحوم محدّث قمّى در کتاب «هدیَّةُ الأحباب» ص 157 و 158 گوید:
    از میر بهاءالدّین مختارى نقل شده که: ایشان از سیّد علیخان شیرازى نقل کرده ‏اند که: سیوطى از مذهب شافعیّه به مذهب امامیّه منتقل شده است.

    و فرموده: من دیدم کتابى از سیوطى که ذکر کرده بود در آن رجوع خود را به سوى حقّ و استدلال کرده بود بر خلافت أمیر المؤمنین علیه السّلام بلافصل.

    و در کتاب «الکنَى و الالقاب» ج 2، ص 309 و 310 به وجه مبسوط ترى ذکر کرده است.
    وى گوید: أبو الفضل جلال الدّین عبد الرّحمن بن أبى بکر بن ناصر الدّین محمّد سیوطى شافعى، فاضل معروف... تا آنکه گوید:

    و امّا دین و مذهبش ظاهراً آنست که در اصول، سنّى أشعرى است و در فروع بر نحله شافعى مُطَّلبى میباشد؛ مگر اینکه آنچه که از سیّد فقیه عالم محدّث أمیر بهاء الدّین محمّد الحسینى المختارى در حاشیه‏ اش بر کتاب «أشباه و نظائر» سیوطى نقل گردیده است، آن میباشد که وى گفت:

    شنیدم از سیّد سند فاضل کامل عالم عامل إمام علّامه: السَّیِّد علیخان المَدَنىّ أطالَ اللهُ بقآءَه در سنه 1116 در اصفهان که:
    سیوطى مصنّف این کتاب شافعىّ بوده است، ولیکن از تسنّن عدول نموده است و مستبصر گردیده و قائل به امامت ائمّه اثناعشر علیهم السّلام شده است و شیعى امامى گردیده است، و خداوند خاتمت امر او را به خیر مختوم فرمود.

    سیّد که خداوند عمرش را طولانى گرداند فرمود: من خودم از مصنّفات سیوطى کتابى را دیدم که در آن، رجوع خویشتن را به مذهب حقّ ذکر نموده بود و بر امامت بلافصل علىّ بن أبى طالب علیه السّلام پس از رسول خدا استدلال نموده بود.
    رَزَقنى اللهُ الفوزَ به- تمام شد کلام ناقل و منقول عنه.

    و بعید نیست که تألیف کتاب وى در "مناقب اولى القُربَى" مشعر به صحّت این نسبت جلیله به او باشد..."

    🔸آثار:

    آثار او را تا 500 شمرده اند، هر چند بسیاری از آنها به دست ما نرسیده است.
     
    برخی از آثار سیوطی:
    تفسیر الدر المنثور، تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی، کشف اللبس فی حدیث رد الشمس، التعظیم و المنة فی انّ ابوی النبی فی الجنة، البهجة المرضیة فی شرح الفیة ابن مالک، حسن المحاضره فی اخبار مصر و القاهره، اللآلی المصنوعه فی الاحادیث الموضوعه، الحاوی فی الفتاوی و تاریخ الخلفاء، الاتقان فی علوم القرآن، الاشباه و النظائر، صون المنطق و الکلام عن المنطق و الکلام، اقتراح فی اصول النحو و...

    🔸وفات:
    سیوطی در سال 911 درگذشت.

  • ۶۲۳ بازدید
    • ادبیات عربی