ادبیات عرب

بحث و تتبع در کتب ادبیات عرب

ادبیات عرب

بحث و تتبع در کتب ادبیات عرب

دانلود شرح صوتی الفیه ابن مالک

ادبیات عربی | سه شنبه, ۱۳ مهر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۱ ق.ظ | ۳ نظر

💠 معرفی برنامه رادیویی "هزار پنجره"، شرح صوتی الفیه.


🔸برنامه "هزارپنجره" که "شرح قرآنی بر الفیه ابن مالک" است، به بررسی مباحث کتاب الفیه، با نظر به آیات قرآن می پردازد.


🔸هدف از این برنامه نگاهی به صرف و نحو زبان عربی با توجه به آیات قرآنی و با محوریت الفیه است.


🔸این برنامه توسط گروه اندیشه و فرهنگ قرآنی رادیو قرآن در سال 1390 پخش شده است.


🔸این برنامه بی بدیل، در 134 جلسه از ابتدای کتاب الفیه تا بحث "فاعل" را مورد بحث و آموزش قرار داده است.


🔸فایل زیپ تمام جلسات در کانال ادبیات عرب قرار داده شده است.


🔹میتوانید از آدرس زیر به صورت تک تک نیز، فایلها را دریافت کنید:


http://radioquran.ir/?part=menu&inc=menu&id=2250


🔹همچنین هر روز یک قسمت از این برنامه، در کانال ادبیات عرب قرار خواهد گرفت، این برنامه را از دست ندهید...

  • ۲۶۹ نمایش
    • ادبیات عربی

    چرا کنیه امام حسین "ابا عبدالله" است؟

    ادبیات عربی | يكشنبه, ۱۱ مهر ۱۳۹۵، ۰۹:۱۷ ب.ظ | ۱ نظر

    💠 چرا به امام حسین "ابا عبدالله" می گویند؟


    🔸در تعریف کنیه آمده است:

    الکنیة: وهی ما صدر ب"أب أو أم وقیل: أو إبن او بنت" و العرب یقصد بها التعظیم. 

    (النهجة المرضیة، ج١، ص٨٠).


    🔸در زبان عرب معمولا جهت احترام و تعطیم، اشخاص را (اعم از مردان وزنان) به کنیه می خوانند.


    🔸ملاک نامگذاری کنیه، نام پدر یا فرزند شخص می باشد، مثلا به شخصی که نام پدرش علی بود؛ ابن علی، و به کسی که نام فرزندش عبد الله بود ،ابو عبد الله میگفتند.


    🔹حال سوال این است:


    🔸در میان فرزندان امام حسین علیه السلام فرزندی به نام عبد الله به چشم نمی خورد، پس چرا کنیه حضرت، "اباعبدالله" است؟


    🔹پاسخ:


    درباره کنیه «اباعبدالله» برای امام حسین (ع)، سه نکته قابل ذکر است:


    🔸1. عرب در بدو تولد برای نوزدان خود علاوه بر اسم ، کنیه ای نیز تعیین می کردند ، کنیه حسین بن علی از خردسالی «ابوعبدالله» معین شد.

    (بحارالانوار، ج44، ص 251). 


    کما اینکه امام رضا به فرزندش امام جواد، کنیه "ابا جعفر" را اعطاء کردند.


    🔸2. امام حسین (ع) فرزندی به نام عبدالله داشت که در کربلا به شهادت رسید. گویا عبدالله در کربلا به دنیا آمد و مادرش رباب بود. احتمالا او غیر از علی اصغر است.

    (تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 181؛ ابن صباغ، الفصول المهمه، ج 2، ص 851).


    همچنین در کتاب شریف إقبال الأعمال (ج2، ص574) زیارتی آمده است که ابتدا آن چنین است؛

    "السلام علی عبدالله بن الحسین الطفل الرضیع المرمی الصریع..."


    🔸3. در وجه کنیه حضرت امام حسین فرموده اند که بقای دین و عبادت هر عبدی مرهون قیام و شهادت ایشان است، لذا ایشان را پدر عباد الله (ابا عبدالله) می خوانند.

  • ۱۴۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    معرفی سایت های مخصوص دانلود کتاب

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۱۴ مرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۰۹ ب.ظ | ۳ نظر
    قصد داریم پنج سایت بزرگ را به شما معرفی کنیم که از طریق این سایت ها می توانید به میلیون ها کتاب، در علوم ادبیات عرب و سایر علوم از جمله فقه، فلسفه، ریاضی، نجوم، تفسیر، طب و... دسترسی پیدا کنید و به راحتی آنها را دانلود نمایید.

    این سایت ها برای اولین بار توسط سایت ادبیات عرب معرفی می شوند.

    با ما همراه باشید:

    1. سایت "جامع المخطوطات الاسلامیه":
  • ۷۱۰ نمایش
    • ادبیات عربی

    کانال تلگرام ادبیات عرب

    ادبیات عربی | يكشنبه, ۳ مرداد ۱۳۹۵، ۱۲:۰۵ ق.ظ | ۱ نظر

    کانال تلگرام وبلاگ ادبیات عرب افتتاح شد:

    http://telegram.me/adabiatarab


    این کانال در نظر دارد مرجع کاملی برای طلاب و دانشجویان گرامی، در علوم ادبیات عرب باشد.

    مطالب کانال:

    • دانلود انواع کتب ادبیات عرب.   ( صرف، نحو، لغت، بلاغت، عروض، تجوید، اشتقاق و ...)
    • آموزش ادبیات عرب.
    • معرفی کتب ادبیات عرب.
    • نوارهای تدریس کتب ادبیات عرب.
    • نکات علمی.
    • مطالب درخواستی اعضاء
    • و...
  • ۹۰۱ نمایش
    • ادبیات عربی

    خدا فقط از علما میترسد!

    ادبیات عربی | چهارشنبه, ۳۰ تیر ۱۳۹۵، ۰۵:۰۰ ب.ظ | ۴ نظر
    با مطالعه این مطلب خواهید دید که در زبان عربی، گاهی با تغییر یک اعراب، معنا به کلی دگرگون می شود و حتی ممکن است موجب معنایی غلط و ناروا شود.
    شما را دعوت به خواندن می کنیم:

    در آیه 28 سوره فاطر آمده است:

    "إِنَّمَا یَخْشَى اللَّهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ"

    معنای این آیه شریفه بدین گونه است:

    "از میان بندگان او، تنها علماء از خداوند می ترسند.

    اما در این آیه روایت عجیبی هم وارد شده است، که معنای آیه را به کلی دگرگون می کند:

    قرائت مشهور این آیه به نصب "الله" و رفع "العلماء" است که معنای آن را خواندید. اما در یک قرائت دیگر، کلمه "الله" به رفع و کلمه "العلماء" به نصب خوانده شده است (بر خلاف قرائت مشهور، همانطور که می بینید).

    بر این اساس، معنای آیه به کلی دگرگون می شود:

    "از میان بندگان او، خداوند فقط از علماء می ترسد" (العیاذ بالله).

    بسیاری از کسانی که این قرائت را ذکر کردند آن را شاذّ و حتی بی اساس ذکر کرده اند.

    بررسی این روایت:

    • این روایت در برخی کتب از جمله کتاب کشاف زمخشری ذکر شده است. (1)
    • سیوطی این روایت را در مثال نقل توسط افراد غیر ثقه ذکر کرده و آن را ضعیف شمرده است. (2)
    • ابوحیان در تفسیر بحر المحیط آن را از قرائات شواذّ می شمارد. (3)
    • ثعلبی در کتاب الکشف و البیان، این قرائت را به ابوحنیفه نسبت داده است. (4)
    • در تفسیر بیضاوی آمده است: اگر فرضا این روایت را قبول کنیم، باید معنا را تاویل کنیم تا صحیح باشد. به این صورت که خشیت خداوند، استعاره برای تعظیم است زیرا چیزی که عظیم است مورد خشیت واقع می شود. اصل عبارت این چنین است: "توجیه هذه القراءة لو ثبتت: على أن الخشیة مستعارة للتعظیم فإن المعظم یکون مهیبا" (5)
  • ۳۱۴ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح ابن عقیل

    ادبیات عربی | جمعه, ۲۸ خرداد ۱۳۹۵، ۱۱:۱۲ ب.ظ | ۱ نظر

    "شرح ابن عقیل" از شروح معروف بر کتاب الفیه است که سالها است در حوزه علمیه تدریس می شود. گرچه شرح ابن عقیل نسبت به شرح سیوطی ذقت بسیار کمتری دارد، اما از آن جهت که برخی دوستان تقاضای فایل این کتاب را داشتند، این کتاب را با چاپی عالی در وبلاگ قرار داده ایم.

    جالب است بدانید که ظاهرا مطالب این کتاب خیلی به مذاق جناب سیوطی خوش نیامده و لذا کتابی با نام عجیب "السیف الصقیل علی عنق ابن عقیل" = (شمشیر جلا داده شده بر گردن ابن عقیل) نوشته است.

    در ادامه مطلب میتوانید فایل pdf شرح ابن عقیل بر الفیه را دانلود نمایید.

  • ۱۰۷۷ نمایش
    • ادبیات عربی

    حذف کتاب

    ادبیات عربی | شنبه, ۱۵ خرداد ۱۳۹۵، ۰۹:۲۱ ب.ظ | ۱ نظر

    کتاب الطریقه النقیه شرح فارسی النهجه المرضیه به دلیل حق نشر ناشر، از وبلاگ حذف شد.

  • ۲۱۶ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح رضی بر شافیه ابن حاجب

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۶ ارديبهشت ۱۳۹۵، ۰۲:۵۵ ب.ظ | ۰ نظر

    شرح الرضی" شرحی بسیار دقیق و متقن از جناب شیخ رضی الدین محمد بن حسن استر آبادی بر کتاب صرفی شافیه است. کتاب "شافیه" نوشته جناب ابن حاجب است که شروح زیادی بر آن نوشته شده است، اما شرح جناب "رضی" بر آن به گفته بسیاری از محققین، بهترین و سنگین ترین شرح بر این کتاب است.

    می توانید این کتاب را با چاپ نفیس دارالکتب العلمیه در چهار جلد با فرمت pdf دانلود کنید:


    دانلود شرح رضی بر شافیه:

    جلد 1

    جلد 2

    جلد 3

  • ۴۳۰ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب شرح رضی بر کافیه ابن حاجب

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۱۲ فروردين ۱۳۹۵، ۱۲:۱۴ ب.ظ | ۰ نظر

    شرح الرضی" شرحی بسیار دقیق و متقن از جناب شیخ رضی الدین محمد بن حسن استر آبادی بر کتاب نحوی کافیه است. کتاب "کافیه" نوشته جناب ابن حاجب است که شروح زیادی بر آن نوشته شده است، اما شرح جناب "رضی" بر آن به گفته بسیاری از محققین، بهترین و سنگین ترین شرح بر این کتاب است.

    می توانید این کتاب را با چاپ نفیس در چهار جلد با فرمت pdf دانلود کنید:

    دانلود شرح رضی بر کافیه:

  • ۵۱۶ نمایش
    • ادبیات عربی

    معرفی جناب سیوطی

    ادبیات عربی | شنبه, ۳ بهمن ۱۳۹۴، ۰۷:۵۰ ب.ظ | ۰ نظر

    معرفی جناب سیوطی:

    حافظ جلال الدین عبد الرحمن بن ابی بکر سیوطی از عالمان مسلمان و مؤلف آثار بسیار در حدیث و تاریخ و علوم دیگر است.

    وی به سال 849 در اسیوط مصر متولد شد و از کودکی به آموختن قرآن و حدیث روی آورد.
    در سال 866 و در حالی که 17 ساله بود اولین اثر خود را با نام "شرح تصریف" تالیف کرد.

    او در پی تحصیل علم به مناطق زیادی مانند شام، حجاز، یمن، هند و مغرب سفر کرد و با بزرگان و استادان زیادی حشر و نشر داشت.

    سیوطی که شهرت زیادی در میان عالمان شیعه و سنی دارد، در موضوعات تفسیر، حدیث، فقه، ادبیات، قرائت، تاریخ و حتی طب مهارت داشت و در باره آنها کتاب نوشت.

    🔸مذهب سیوطی:

    معروف و مشهور است که او از علمای سنی شافعی بوده است. اما به تصریح چندی از علمای بزرگ، او در اواخر عمر خود مستبصر شده و به مذهب حقه شیعه گردیده است.

    🔹علامه طهرانی در پاورقی صفحه 437 روح مجرد، به طور کامل در این باره توضیح داده است:

    "مرحوم محدّث نورى ملّا جلال الدّین سیوطى را از متعصّبین شمرده است، ولی باید گفت که:

    اوّلًا سیوطى از متعصّبین نیست بلکه از منصفین است، و تفسیر «الدّرّ المنثور» و سائر کتب وى از ولاء أهل بیت سرشار است؛ غایة الامر مردى است سنّى شافعى؛
    وی در آخر عمر چون براى وى ثابت شد که حق با علىّ بن أبى طالب علیهما السّلام بوده است از مذهب شافعى به مذهب أهل بیت عدول کرد.

    مرحوم محدّث قمّى در کتاب «هدیَّةُ الأحباب» ص 157 و 158 گوید:
    از میر بهاءالدّین مختارى نقل شده که: ایشان از سیّد علیخان شیرازى نقل کرده ‏اند که: سیوطى از مذهب شافعیّه به مذهب امامیّه منتقل شده است.

    و فرموده: من دیدم کتابى از سیوطى که ذکر کرده بود در آن رجوع خود را به سوى حقّ و استدلال کرده بود بر خلافت أمیر المؤمنین علیه السّلام بلافصل.

    و در کتاب «الکنَى و الالقاب» ج 2، ص 309 و 310 به وجه مبسوط ترى ذکر کرده است.
    وى گوید: أبو الفضل جلال الدّین عبد الرّحمن بن أبى بکر بن ناصر الدّین محمّد سیوطى شافعى، فاضل معروف... تا آنکه گوید:

    و امّا دین و مذهبش ظاهراً آنست که در اصول، سنّى أشعرى است و در فروع بر نحله شافعى مُطَّلبى میباشد؛ مگر اینکه آنچه که از سیّد فقیه عالم محدّث أمیر بهاء الدّین محمّد الحسینى المختارى در حاشیه‏ اش بر کتاب «أشباه و نظائر» سیوطى نقل گردیده است، آن میباشد که وى گفت:

    شنیدم از سیّد سند فاضل کامل عالم عامل إمام علّامه: السَّیِّد علیخان المَدَنىّ أطالَ اللهُ بقآءَه در سنه 1116 در اصفهان که:
    سیوطى مصنّف این کتاب شافعىّ بوده است، ولیکن از تسنّن عدول نموده است و مستبصر گردیده و قائل به امامت ائمّه اثناعشر علیهم السّلام شده است و شیعى امامى گردیده است، و خداوند خاتمت امر او را به خیر مختوم فرمود.

    سیّد که خداوند عمرش را طولانى گرداند فرمود: من خودم از مصنّفات سیوطى کتابى را دیدم که در آن، رجوع خویشتن را به مذهب حقّ ذکر نموده بود و بر امامت بلافصل علىّ بن أبى طالب علیه السّلام پس از رسول خدا استدلال نموده بود.
    رَزَقنى اللهُ الفوزَ به- تمام شد کلام ناقل و منقول عنه.

    و بعید نیست که تألیف کتاب وى در "مناقب اولى القُربَى" مشعر به صحّت این نسبت جلیله به او باشد..."

    🔸آثار:

    آثار او را تا 500 شمرده اند، هر چند بسیاری از آنها به دست ما نرسیده است.
     
    برخی از آثار سیوطی:
    تفسیر الدر المنثور، تدریب الراوی فی شرح تقریب النواوی، کشف اللبس فی حدیث رد الشمس، التعظیم و المنة فی انّ ابوی النبی فی الجنة، البهجة المرضیة فی شرح الفیة ابن مالک، حسن المحاضره فی اخبار مصر و القاهره، اللآلی المصنوعه فی الاحادیث الموضوعه، الحاوی فی الفتاوی و تاریخ الخلفاء، الاتقان فی علوم القرآن، الاشباه و النظائر، صون المنطق و الکلام عن المنطق و الکلام، اقتراح فی اصول النحو و...

    🔸وفات:
    سیوطی در سال 911 درگذشت.

  • ۱۱۹ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب الفیه آندروید

    ادبیات عربی | جمعه, ۶ آذر ۱۳۹۴، ۱۰:۴۰ ق.ظ | ۱ نظر

    "الفیه" کتاب معروف ابن مالک در علم صرف و نحو است که این دو علم را به صورت شعر و در حدود 1000 بیت آموزش می دهد. شاید بتوان گفت این کتاب از همه کتب دیگر ادبیات عرب، بیشتر در معرض شرح شارحان قرار گرفته است و ادبای زیادی از جمله سیوطی و اشمونی و مکودی و ابن ناظم و ابن طولون و... در صدد شرح آن بر آمدند. مرسوم بوده که طلاب حوزه علمیه این اشعار این کتاب را حفظ می کردند. میتوانید.

     این کتاب ادبیاتی را برای گوشیهای موبایل با فرمت آندروید دریافت کنید:

    دانلود الفیه آندروید:

  • ۹۵۲ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب نحو الوافی

    ادبیات عربی | پنجشنبه, ۵ آذر ۱۳۹۴، ۰۲:۰۴ ب.ظ | ۱ نظر

    کتاب نحو الوافی توسط "عباس حسن" نویسنده معاضر تألیف شده است که ایشان در این کتاب آراء و نظرات اکثر نحویون را جمع کرده است . این کتاب بیشتر حالت یک دائره المعارف نحوی دارد.

    این کتاب نسخه چاپی بیروت در چهار جلد است که میتوانید از لینکهای زیر دریافت کنید:

  • ۲۵۴۲ نمایش
    • ادبیات عربی

    فرق قلب و ابدال

    ادبیات عربی | چهارشنبه, ۶ آبان ۱۳۹۴، ۰۷:۱۴ ق.ظ | ۰ نظر
    از جمله احکامی که در علم صرف بطور ویژه از آنها بحث می شود احکام ابدال و قلب می باشد.البته مجال بحث در مورد این دو بخش در اینجا نمی باشد و در این پست فقط فرق بین ابدال و قلب را بیان می کنیم.{نکته بسیار مهمی است}

    قلب فقط در حروف عله صورت می گیرد (واو و یاء و الف). مثلا حرف واو در "قوَل" قلب به الف میشود (قال).
    اما ابدال در جایی است که حروفی غیر از حروف عله به حرف دیگری تبدیل شوند. مثلا در باب افتعال ریشه (صبر) در اصل باید (اصتبار) شود اما (تاء)‌به (طاء) تبدیل می شود (اصطبار).
    این فرق بسیار مهم است، اما میبینیم که بسیاری فرق این دو را نمیدانند و هر جا حرفی تبدیل حرف دیگر میشود میگویند مثلا (تا) قلب به (طاء) شد که غلط است.
  • ۳۳۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    ترکیب سوره کوثر

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۶ مهر ۱۳۹۴، ۰۹:۰۹ ب.ظ | ۲ نظر

    برای اینکه خوااندگان محترم وبلاگ با ترکیب آیات قرآن بیشتر آشنا شوند، به عنوان نمونه ترکیب سوره کوثر را در این مطلب قرار داده ایم. ترکیب بیان نقشهای اعرابی کلمات در کلام است.

    ترکیب:

     بِسْمِ جارو مجرور (قیدِ فعلِ محذوف شروع می‌کنم یا ...) 

    اللّهِ مضاف‌الیه

    الرَّحْمنِ صفت 

    الرَّحیمِ‏ صفت

    إِنّ حرف مشبه بالفعل

    (نا) اسم

     أَعْطَیْنا فعل ماضی باب افعال

    (نا) فاعل

     کَ مفعول به

    الْکَوْثَرَ مفعول دوم و جمله خبرِ إنَّ 

    فَ حرفِ عطف (سببیّه)

    صَلّ فعلِ امر و فاعلش أنت مستتر

    لِرَبِّکَ جار و مجرور و مضاف‌الیه

    وَ حرفِ عطف

    انْحَرْ فعلِ امر و فاعلش انت مستتر

     إِنَّ حرف مشبه بالفعل

    شانِئَکَ اسم و مضاف‌الیه

    هُوَ ضمیرِ فصل، عماد برایِ تأکید اسمِ أنَّ

     اْلأَبْتَرُ خبرِ إنَّ  

  • ۱۱۰۷ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب القسطاس فی علم العروض

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۳۰ شهریور ۱۳۹۴، ۰۹:۵۱ ق.ظ | ۱ نظر

    عروض واژه‌ای عربی و به‌ معنی فن سنجیدن شعر و شناختن وزن‌ها و بحرهای کلام منظوم با افاعیل عروضی و پیدا کردن اوزان اشعار بر پایهٔ آن افاعیل است. عروض علمی بسیار شریف و البته شیرین است که وزن و بحور شعری توسط آن مشخص می شود و یکی از شاخه های علوم ادبیات عرب است. 

    یکی از بهترین کتب این علم، کتاب جارالله زمخشری به نام "القسطاس فی علم العروض" می باشد. چاپ نفیسی از این کتاب را در اختیار شما قرار داده ایم. میتوانید در ادامه مطلب آن را دانلود کنید:

  • ۷۶۲ نمایش
    • ادبیات عربی

    سایتی عالی برای تجزیه و ترکیب آیات قرآن

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۲ شهریور ۱۳۹۴، ۱۰:۱۳ ق.ظ | ۲ نظر

    قصد داریم سایتی را معرفی کنیم که با ظاهری زیبا و ساده، تک تک آیات قرآن را تجزیه و ترکیب نموده است و بسیار به کار محققین و دانش آموزان و طلاب می آید. از دیگر امکانات این سای، ترجمه آیات به زبان انگلیسی و قابلیت تلاوت آیات می باشد. نمونه ای از نحوه کار این سایت را در تصویر زیر می بینید:

    به آدرس زیر بروید:

    http://corpus.quran.com/treebank.jsp?chapter=103&verse=2

  • ۱۹۴۰ نمایش
    • ادبیات عربی

    جلوه های ادبیات عرب در نهج البلاغه

    ادبیات عربی | سه شنبه, ۲۰ مرداد ۱۳۹۴، ۰۷:۱۸ ب.ظ | ۰ نظر
    نهج البلاغه یک اثر فوق العاده هنری است و از لحاظ زیبایی و شیوایی معتبر است . هیچ گوینده فارسی و هیچ نویسنده و هنرمند و شاعری را در زمان خود و در هیچ زمانی سراغ نداریم که بتواند با زبان شیوای علی (ع) حرف بزند (۱)
    <<مقام معظم رهبری>>
    نهج البلاغه دریایی است بی کران اقیانووسی پهناور گنجینه ای است پر گهر باغی است پر گل آسمانی است پر ستاره. 
    جرج جرداق مسیحی نویسنده معروف لبنانی در کتاب ارزنده خود به نام (الامام علی صوت العداله الانسانیه)می گوید:
    نهج البلاغه در بلاغت فوق بلاغت است . قرآنی است که از مقام خود اندکی فرود آمده است(۲)
    و هم او می گوید :< جاذبه های کلمات امام علی (ع)آنچنان شوری در من ایجاد کرد که ۲۰۰ بار نهج البلاغه را مطالعه کردم> (۳)
    شارح معروف نهج البلاغه <<ابن ابی الحدید معتزلی>>در عظمت خطبه های نهج البلاغه می گوید :
    من سوگند می خورم به همان کسی که تمام امت به او سوگند یاد می کنند من این خطبه (الهیکم التکاثر ۲۲۱) را از پنجاه سال قبل تا کنون بیش از هزار بار خوانده ام و هر زمان که خوانده ام و هر بار که مطالعه نموده ام در قلب من اثر عمیقی گذاشته است (۴)
    تاریخ ادبیات عرب حاکی از ظهور گویندگان و نویسندگانی است که سخنانشان نشات یافته از احساس می باشد به نحوی که چون به گوش شنونده برسد اعماق قلب و روح او را تسخیر کند . گزینش افاظ فصیح٬ ترکیب مناسب ٬ آرایش های لفظی و معنوی در آثار آنان بوضوح دیده می شود اما هیچ کس را یاری مصاف با حضرت مولی الموحدین علی ابن ابی طالب نمی باشد. اینک به طور گذرا صنایع ادبی در نهج البلاغه را که حاکی از این نوع اعجاز در کلام امیر المومنین (ع) می باشد ملحوظ نظر قرار می دهیم:
  • ۹۴۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    علمای ایرانی در ادبیات عرب

    ادبیات عربی | چهارشنبه, ۱۴ مرداد ۱۳۹۴، ۰۶:۴۰ ب.ظ | ۱ نظر

    علم نحو

    1 - یونس بن حبیب، متوفا در سال. 183 ابن الندیم می گوید اعجمی الاصل است (الفهرست صفحه 69 - 75). کتابی بنام معانی القرآن الکریم تألیف کرده است، گویند ازدواج نکرد و عمر هشتاد و هفت ساله خود را وقف علم و دانش کرد.

    2 - ابوعبیده معمربن المثنی متوفا در 210 بگفته ابن الندیم ابوعبیده نیز ایرانی است (همان مأخذ).

    3 - سعدان بن مبارک، تاریخ وفاتش بدست نیامد. بنا به نوشته ریحانة الادب اصلا اهل طخارستان است و نابینا بوده است (ریحانةالادب، جلد 8 صفحه 189).

    4 - ابوبشر عمروبن عثمان بن قنبر، معروف به سیبویه متوفا در حدود سال. 180 سیبویه اهل فارس است، در بیضا متولد شد و حیات علمی خویش را در حوزه علمیه بصره طی کرد و سفری هم به بغداد رفت. سیبویه در سفری که به بغداد رفت داستان معروفی با کسایی دارد که به قصه زنبوریه معروف است. پس از سفر بغداد به فارس برگشت و چهل سال بیشتر نداشت که در همانجا در گذشت و در مولد خویش دفن شد. کتاب معروف سیبویه در نحو بنام "الکتاب" معروف است و از بهترین کتب جهان در فن خود یعنی از قبیل مجسطی، بطلمیوس در هیئت و منطق ارسطو در منطق صوری تلقی شده است، بارها در پاریس و برلین و کلکته و مصر چاپ شده است، سید بحرالعلوم و دیگران گفته اند همه علما در نحو عیال سیبویه می باشند، در این کتاب به سیصد و چند آیه از قرآن مجید استشهاد شده است، مازنی نحوی معروف عرب، حاضر نشد این کتاب را به یکی از اهل ذمه تدریس کند با آنکه پول زیادی بعنوان حق التدریس باو داده می شد، تنها باین دلیل که دست غیر مسلمان آیات قرآن را لمس نکند.

    5 - سعید بن مسعده معروف به اخفش یا اخفش اوسط. این مرد از اکابر درجه اول نحویین است، کتابهای زیادی تألیف کرده و یک بحر عروضی بر آنچه سابقا خلیل بن احمد وضع کرده بود افزوده است. این مرد بنا بگفته ابن الندیم، خوارزمی است. در عین حال او را مجاشعی نیز خوانده اند مسلم نیست اصلا عرب مجاشعی باشد و بنابراین از ایرانیان عرب نژاد است و یا انتسابش به یک قبیله عرب، پیمانی و الحاقی است آنچنانکه در آن عهد مرسوم بوده است، اخفش در سال 215 یا 221 در گذشته است.

    6 - علی بن حمزه کسائی. کسائی قطعا ایرانی است، نام جد اعلایش فیروز است. در حدود سال دویست که با هارون الرشید به خراسان می رفت در ری درگذشت.

    7 - فرّاء، این مرد نیز ایرانی است و قبلا در عداد قراء و مفسرین او را معرفی کردیم.

    8 - محمد بن قاسم انباری معروف به ابن الانباری، اهل انبار است که مخزن غلات ساسانیان بوده است. شاگرد ابوالعباس ثعلب بوده و در حدود سال 327 درگذشته است.

    9 - ابواسحاق، ابراهیم بن محمدبن سری بن سهل، معروف به زجاج. شاگرد مبرد و ثعلب بوده است، برای امرار معاش خود در اوان تحصیل بلور تراشی می کرد و از این رو به "زجاج" معروف گشت. گویند همه روزه یک درهم به استاد خود مبرد بابت حق التعلیم از دستمزد خود می پرداخت. در حدود سال 310 درگذشته است.

    10 - ابوعلی فارسی، اهل فسای فارس و معاصر دیالمه است، در سال 288 متولد شد و در 377 درگذشت. برخی او را خاتم نحویین دانسته اند. در تأسیس الشیعه (صفحه 51) از کتاب "المصباح" سلامة بن عیاض شامی نقل می کند که گفته اند: "فتح النحو بفارس و ختم بفارس" یعنی نحو از فارس بوسیله سیبویه آغاز گشت و در فارس با رفتن ابوعلی فارسی پایان یافت. بدیهی است که در بیان بالا مبالغه به کار رفته است.

    11 - عبدالقاهر جرجانی، ادیب نحوی لغوی معانی بیانی معروف، بیشتر شهرت عبدالقاهر در فن بلاغت یعنی معانی و بیان است، در عین حال از نحویین نیز بشمار می رود. از عبدالقاهر کتابهای نفیسی در علم بلاغت در دست است که ارزش خود را هنوز هم حفظ کرده اند از قبیل: اسرارالبلاغه، دلائل الاعجاز، اعجازالقرآن و غیره وی در سال 471 یا 474 در گذشته است. علاوه بر این افراد که نام بردیم گروه دیگری از اکابر نحویین، ایرانی می باشند و بطور اشاره و مختصر نامشان را می بریم، از قبیل: خلف احمر در قرن دوم و ابوحاتم سجستانی و ابن سکیت اهوازی شیعی و ابن قیتبه دینوری صاحب کتابهای نفیس: ادب الکاتب، المعارف، عیون الاخبار و غیرها، و ابوحنیفه دینوری که علاوه بر جنبه ادبی مردی حکیم و ریاضی دان و مورخ بوده است و ابوبکر بن الخیاط سمرقندی در قرن سوم. و حسن بن عبدالله بن مرزبان سیرافی شیرازی که از یک خانواده مجوسی بود و پدرش عبدالله مسلمان شد. و یوسف بن حسن بن عبدالله بن مرزبان سیرافی و ابوبکر خوارزمی طبرستانی الاصل و ابن خالویه همدانی در قرن چهارم و ابومسلم اصفهانی در قرن پنجم. و نجم الائمه استرابادی معروف به رضی در قرن هفتم.


    علم فصاحت و بلاغت

    گروهی از علمای فصاحت و بلاغت اسلامی، ایرانیند از قبیل عبدالقاهر جرجانی، و محمدبن عمران مرزبانی خراسانی شیعی متوفا 371 که گفته می شود واضع اولی علم بیان او بوده نه عبدالقاهر جرجانی، و زمخشری، و صاحب بن عباد طالقانی متوفا در 385، و سکاکی خوارزمی متوفا در قرن هفتم، و قطب الدین شیرازی شارح مفتاح سکاکی متوفا در 710، و تفتازانی نسئی یا سرخسی متوفا در 791 و میر سیدشریف جرجانی متوفا در 816.


    علم لغت

    در میان لغویین نیز عده زیادی ایرانیند، از قبیل جوهری نیشابوری صاحب صحاح اللغة، متوفا در حدود نیمه دوم قرن چهارم، و راغب اصفهانی متوفا در 565، و مجدالدین فیروزآبادی، صاحب قاموس اللغة متوفا در 816 و میدانی نیشابوری، صاحب السامی فی الاسامی و مجمع الامثال متوفا در 518، و غیر اینها.


    مشهورترین کتب ادبیات عرب

    در میان کتب ادبی عربی چهار کتاب است که از ارکان ادبیات عرب بشمار می رود: ادب الکاتب ابن قیتبه دینوری، الکامل مبرد، البیان و التبیین، جاحظ، نوادر ابوعلی قالی. از مؤلفان چهارگانه این چهار کتاب تنها ابن قیتبه ایرانی است. مبرد، عرب ازدی است و جاحظ عرب کنانی است و ابوعلی قالی دیار بکری است.

  • ۸۰۵ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب الفیه ابن مالک

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۸ تیر ۱۳۹۴، ۰۷:۱۷ ب.ظ | ۳ نظر

    "الفیه" کتاب معروف ابن مالک در علم صرف و نحو است که این دو علم را به صورت شعر و در حدود 1000 بیت آموزش می دهد. شاید بتوان گفت این کتاب از همه کتب دیگر ادبیات عرب، بیشتر در معرض شرح شارحان قرار گرفته است و ادبای زیادی از جمله سیوطی و اشمونی و مکودی و ابن ناظم و ابن طولون و... در صدد شرح آن بر آمدند.

    فایل pdf کتاب الافیه ابن مالک را با چاپی نفیس در خدمت شما قرار داده ایم:

    *دانلود کتاب الفیه ابن مالک*

    حجم: 3مگابایت

  • ۹۵۹ نمایش
    • ادبیات عربی

    دانلود کتاب مراح الارواح

    ادبیات عربی | دوشنبه, ۱ تیر ۱۳۹۴، ۰۲:۵۰ ب.ظ | ۴ نظر

    کتاب مراح الارواح یکی از کتب مهم در علم صرف نوشته احمد بن علی بن مسعود حسام الدین است و باید در سیر علمی صرف، مطالعه شود. به ادعای نویسنده کتاب هر کس این کتاب را بخواند به راحتی می رسد که از نام کتاب هم معلوم است.

    این کتاب را می توانید از لینک زیر دانلود کنید:

    دریافت کتاب مراح الارواح
    حجم: 3.46 مگابایت

  • ۱۰۰۵ نمایش
    • ادبیات عربی